Ile wynosi ZUS przez pierwsze 2 lata działalności?

Marta Dzienia-Dymała​​​​​​ · 29 października 2026​​

Wprowadzenie

ZUS przez pierwsze 2 lata działalności nie ma jednej stałej wysokości. Jeśli spełniasz warunki ulgi na start, początkowo płacisz wyłącznie składkę zdrowotną. Następnie możesz przejść na 24 miesiące preferencyjnych składek społecznych. W 2026 r. wynoszą one minimum 456,18 zł z dobrowolnym chorobowym albo 420,86 zł bez niego, ale do tych kwot trzeba doliczyć zdrowotną.

Przykładowo za miesiąc od lutego do grudnia 2026 r., przy skali podatkowej lub podatku liniowym i minimalnej składce zdrowotnej, zapłacisz 432,54 zł na uldze na start. W okresie preferencyjnym będzie to 888,72 zł z chorobowym albo 853,40 zł bez chorobowego. Przy wyższym dochodzie lub na ryczałcie wynik może być inny.

Poniżej znajdziesz rozbicie składek, warunki korzystania z ulg oraz przykłady liczenia ich okresów. Kwoty dotyczą 2026 r., z osobnym wskazaniem minimum zdrowotnej obowiązującego również w styczniu 2027 r. Nie są gwarancją takiego samego kosztu przez całe dwa lata prowadzenia firmy.

W skrócie

  • Ulga na start oznacza brak składek społecznych, a nie brak ZUS. Składkę zdrowotną nadal opłacasz. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania i właściwej podstawy.
  • Po uldze na start możesz korzystać z 24 miesięcy preferencyjnych składek społecznych, jeśli spełniasz warunki. Okresy tych ulg nie pokrywają się.
  • Minimalne składki społeczne w 2026 r. to 456,18 zł z chorobowym lub 420,86 zł bez chorobowego, przy stopie wypadkowej 1,67%. Zdrowotną doliczasz osobno.
  • Przy skali lub podatku liniowym i minimalnej zdrowotnej łączny preferencyjny ZUS za miesiące od lutego do grudnia 2026 r. wynosi 888,72 zł z chorobowym albo 853,40 zł bez niego. Za styczeń 2026 r. odpowiednio 771,14 zł albo 735,82 zł.
  • Przed wpisaniem kwoty do budżetu sprawdź prawo do ulgi, datę jej zakończenia, formę opodatkowania i przewidywany dochód lub przychód. Nie zakładaj, że stawki z 2026 r. pozostaną niezmienne w kolejnych latach.
Kobieta pakuje karton przy biurku w pracowni z półkami, ubraniami i pudełkami.

Ile miesięcznie zapłacisz ZUS na początku działalności w 2026 r.?

Miesięczną należność ustalasz, dodając składki społeczne właściwe dla etapu działalności do składki zdrowotnej. Na uldze na start pierwsza część wynosi zero. W okresie preferencji pojawiają się składki społeczne, ale sposób ustalania zdrowotnej nadal zależy od opodatkowania.

Poniższe zestawienie dotyczy skali podatkowej lub podatku liniowego, zdrowotnej na poziomie minimum oraz pełnego miesiąca rozliczeniowego. Dla preferencji przyjęto najniższą podstawę społeczną i stopę wypadkową 1,67%. Jeśli Twój dochód powoduje wyższą zdrowotną, łączna kwota także wzrośnie.

Składki za styczeń 2026 r.

Za styczeń 2026 r. minimalna składka zdrowotna przy skali i podatku liniowym wynosi 314,96 zł. Przy opisanych założeniach miesięczna suma to:

  • ulga na start: 314,96 zł;
  • preferencyjne składki z chorobowym: 456,18 zł + 314,96 zł = 771,14 zł;
  • preferencyjne składki bez chorobowego: 420,86 zł + 314,96 zł = 735,82 zł.

Styczeń ma odrębne minimum, ponieważ zamyka poprzedni rok składkowy zdrowotnej. Nie należy stosować do niego kwoty obowiązującej od lutego.

Składki za miesiące od lutego do grudnia 2026 r.

Od lutego 2026 r. minimum zdrowotnej przy skali i podatku liniowym wynosi 432,54 zł. Miesięczna suma przy minimalnych podstawach przedstawia się następująco:

  • ulga na start: 432,54 zł;
  • preferencyjne składki z chorobowym: 456,18 zł + 432,54 zł = 888,72 zł;
  • preferencyjne składki bez chorobowego: 420,86 zł + 432,54 zł = 853,40 zł.

Samo minimum zdrowotnej 432,54 zł obowiązuje do stycznia 2027 r. włącznie. Nie oznacza to jednak, że można automatycznie przenieść na styczeń 2027 r. całą powyższą sumę: część społeczną trzeba ustalić według stawek właściwych dla nowego roku.

Podstawy i składki możesz porównać z oficjalnym zestawieniem wysokości składek ZUS. Wybierz informacje dotyczące właściwego roku i miesiąca, a nie wyłącznie ogólny opis preferencji.

Jak długo obowiązuje ulga na start, a jak długo preferencyjny ZUS?

Sześć miesięcy ulgi na start i 24 miesiące preferencji to dwa następujące po sobie okresy. Jeśli wykorzystasz pełną ulgę na start, preferencyjne składki społeczne nie kończą się po dwóch latach od uruchomienia firmy. Ich własny 24-miesięczny okres zaczyna się po uldze.

Dlatego pytanie o „pierwsze dwa lata” warto rozbić na kalendarz. Przy rozpoczęciu działalności pierwszego dnia miesiąca i pełnym wykorzystaniu ulgi na start pierwsze 24 miesiące obejmują sześć miesięcy bez składek społecznych oraz 18 miesięcy składek preferencyjnych. Pozostałe sześć miesięcy preferencji przypada później.

Rozpoczęcie pierwszego dnia lub w trakcie miesiąca

Jeżeli rozpoczynasz działalność pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc wlicza się do sześciu miesięcy ulgi na start. Jeśli zaczynasz w trakcie miesiąca, sześć miesięcy kalendarzowych liczysz od następnego miesiąca, a z ulgi korzystasz również w początkowym niepełnym miesiącu.

  • start 1 marca 2026 r.: ulga na start obejmuje marzec-sierpień 2026 r., a preferencyjne składki mogą obejmować wrzesień 2026 r. – sierpień 2028 r.;
  • start 15 marca 2026 r.: sześć pełnych miesięcy ulgi liczysz od kwietnia do września 2026 r., a preferencja może obejmować październik 2026 r. – wrzesień 2028 r.

Przykłady zakładają spełnianie warunków i brak wcześniejszej rezygnacji z ulgi. Pokazują harmonogram, a nie wysokość składek w przyszłych latach. Dłuższy okres ulg nie oznacza zamrożenia stawek.

Jak uwzględnić zmianę etapu w budżecie firmy?

W budżecie zaznacz oddzielnie zakończenie ulgi na start, zakończenie preferencji i zmianę roku. Każde z tych zdarzeń może wymagać ponownego wyliczenia miesięcznej należności.

Przykładowo, jeśli prowadzisz firmę usługową od 1 marca 2026 r. i masz minimalną zdrowotną na skali, za miesiące od marca do sierpnia planujesz po 432,54 zł. Od września do grudnia, przy preferencji z chorobowym, planujesz po 888,72 zł. Kwoty na 2027 r. wpisujesz dopiero po uwzględnieniu właściwych dla niego stawek i przewidywanej podstawy zdrowotnej.

Nie wyceniaj więc stałej usługi dla klienta wyłącznie na podstawie obciążeń z pierwszego miesiąca działalności. Cena powinna pozostawiać miejsce na późniejszy wzrost kosztów, nawet jeśli początkowo korzystasz z ulgi.

Kto może skorzystać z niższych składek?

Niższe składki nie przysługują automatycznie każdemu, kto rejestruje nową firmę. Ulga na start dotyczy przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną. Znaczenie mają wcześniejsza działalność oraz zakres usług świadczonych dla byłego pracodawcy.

Przed zastosowaniem ulgi sprawdź:

  • czy podejmujesz działalność po raz pierwszy albo ponownie po wymaganym okresie 60 miesięcy;
  • czy nie wykonujesz dla byłego pracodawcy czynności wykonywanych dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym;
  • czy rozliczasz własne ubezpieczenie jako przedsiębiorca, a nie ubezpieczenie osoby współpracującej.

Preferencyjne składki społeczne również wymagają spełnienia warunku dotyczącego wcześniejszej działalności i byłego pracodawcy. Osoba współpracująca z przedsiębiorcą nie korzysta z tych ulg. Nie przenoś więc własnego wyliczenia składek na członka rodziny, którego status wymaga osobnej oceny.

Jeśli przechodzisz z etatu na B2B u dotychczasowego pracodawcy, przygotuj zakres obowiązków pracowniczych i opis usług z nowej umowy. Porównanie rzeczywistych czynności jest ważniejsze niż sama nowa nazwa stanowiska czy usługi. Gdy wcześniej prowadziłeś firmę, przygotuj także daty jej prowadzenia, zawieszenia i zakończenia.

Warunki opisuje ZUS na stronie dotyczącej preferencyjnych składek i ulgi na start. Do ustalania kwot zdrowotnej w 2026 r. korzystaj natomiast ze szczegółowego zestawienia składek dla tego roku, ponieważ ogólne opisy mogą zawierać starsze informacje.

Co obejmuje kwota 456,18 zł preferencyjnego ZUS?

456,18 zł to minimalne składki społeczne z dobrowolnym chorobowym w 2026 r., bez zdrowotnej. Podstawą wyliczenia jest 1 441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4 806 zł.

Przy stopie wypadkowej 1,67% poszczególne składki wynoszą:

  • emerytalna: 281,44 zł;
  • rentowa: 115,34 zł;
  • wypadkowa: 24,08 zł;
  • dobrowolna chorobowa: 35,32 zł.

Bez chorobowego suma wynosi 420,86 zł. Różnica 35,32 zł nie dotyczy składki zdrowotnej i nie pozwala z niej zrezygnować. Przed wyborem wariantu bez chorobowego przeanalizuj także znaczenie tego ubezpieczenia dla swojej ochrony i warunki uzyskiwania świadczeń, zamiast porównywać wyłącznie miesięczny przelew.

Podane wartości są minimalne. Jeśli zadeklarujesz wyższą podstawę albo obowiązuje Cię inna stopa wypadkowa, składki będą inne.

Przy najniższej podstawie preferencyjnej co do zasady nie opłacasz Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego. Wyjątek wymaga sprawdzenia, jeśli podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym także z innych tytułów, a suma podstaw osiąga wymagany poziom. Przy dodatkowym zatrudnieniu lub innym tytule ubezpieczenia przekaż księgowemu komplet danych, zamiast zakładać, że standardowe wyliczenie będzie właściwe.

Jak składka zdrowotna zmienia całkowity koszt ZUS?

Składka zdrowotna może sprawić, że Twój przelew będzie wyższy niż kwoty minimalne podawane dla nowych firm. Nie jest objęta ani ulgą na start, ani preferencją społeczną. Rozpatrujesz ją osobno, zgodnie z formą opodatkowania.

Do kalkulacji potrzebujesz przewidywanego dochodu przy skali i podatku liniowym albo przychodu właściwego do ustalenia progu przy ryczałcie. Sama informacja „mam preferencyjny ZUS” nie wystarcza do wyliczenia całej należności.

Skala podatkowa i podatek liniowy

Przy skali podatkowej zdrowotna wynosi 9% podstawy, a przy podatku liniowym 4,9%. W obu wariantach obowiązuje jednak miesięczne minimum: 314,96 zł za styczeń 2026 r. i 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.

Przykładowo, jeśli prawidłowo ustalona miesięczna podstawa zdrowotnej wynosi 10 000 zł, sama składka wyniesie 900 zł na skali lub 490 zł na podatku liniowym. Po dodaniu preferencyjnych składek społecznych z chorobowym w 2026 r. otrzymasz odpowiednio 1 356,18 zł lub 946,18 zł.

To przykład obliczenia, a nie porównanie opłacalności opodatkowania. Podstawa zdrowotnej nie jest po prostu kwotą wpływów na rachunek. Przed wyliczeniem potwierdź z księgowym, jaki dochód i jakie dane należy przyjąć do rozliczenia danego miesiąca.

Ryczałt i trzy poziomy składki zdrowotnej

Na ryczałcie zdrowotna w 2026 r. zależy od przychodu liczonego od początku roku na potrzeby tej składki. Miesięcznie wynosi:

  • 498,35 zł przy przychodzie do 60 000 zł;
  • 830,58 zł po przekroczeniu 60 000 zł i do 300 000 zł;
  • 1 495,04 zł po przekroczeniu 300 000 zł.

Na uldze na start jest to co do zasady cała należność składkowa z tej działalności. Przy preferencji doliczasz część społeczną. Z chorobowym łączna miesięczna kwota w 2026 r. wyniesie odpowiednio 954,53 zł, 1 286,76 zł albo 1 951,22 zł. Są to sumy wyliczone przy minimalnej podstawie społecznej i stopie wypadkowej 1,67%.

Jeśli prowadzisz sklep internetowy i sprzedaż mocno rośnie w końcówce roku, monitoruj przychód narastająco. Przekroczenie progu może wpłynąć również na roczne rozliczenie zdrowotnej. Nie zakładaj, że wyższa składka oznacza wyłącznie większy bieżący przelew bez możliwej dopłaty rocznej.

Szersze omówienie tego wariantu znajdziesz w artykule o tym, ile wynosi ZUS przy ryczałcie. Przy wyborze opodatkowania zestawiaj zdrowotną z podatkiem i kosztami działalności, a nie tylko ze składkami społecznymi.

Jak przygotować realistyczny budżet składek na pierwsze dwa lata?

Najbardziej użyteczny budżet to zestawienie miesiąc po miesiącu, a nie jedna kwota pomnożona przez 24. Dzięki temu uwzględnisz przejście między ulgami, zmianę stawek rocznych i wzrost zdrowotnej wraz z wynikami firmy.

  1. Potwierdź prawo do ulg. Przygotuj historię wcześniejszej działalności i informacje o ewentualnej współpracy z byłym pracodawcą.
  2. Ustal daty graniczne. Zapisz datę rozpoczęcia firmy, koniec ulgi na start i koniec 24 miesięcy preferencji.
  3. Wybierz wariant składek społecznych. Uwzględnij decyzję o chorobowym, podstawę i właściwą stopę wypadkową.
  4. Przygotuj prognozę zdrowotnej. Dla skali i podatku liniowego oszacuj dochód, a dla ryczałtu monitoruj przychód i możliwość przekroczenia progów.
  5. Oddziel lata w arkuszu. Kwoty z 2026 r. przypisz do miesięcy tego roku. Dla późniejszych miesięcy aktualizuj dane po ustaleniu właściwych stawek.
  6. Zachowaj rezerwę. Uwzględnij możliwość wyższej zdrowotnej, a na ryczałcie także skutki rozliczenia rocznego po przekroczeniu progu.

W arkuszu wystarczą kolumny: miesiąc, etap ulgi, składki społeczne, zdrowotna i suma. Obok zapisz założenia dotyczące dochodu lub przychodu. Jeśli sprzedaż odbiega od planu, będziesz wiedzieć, którą część kalkulacji trzeba poprawić.

ZUS nie obejmuje podatku dochodowego, obsługi księgowej ani pozostałych wydatków firmy. Przy planowaniu potrzebnej gotówki pomocne będzie także zestawienie pokazujące, ile kosztuje miesięczne utrzymanie jednoosobowej działalności. Nie traktuj minimalnego przelewu do ZUS jako całego kosztu prowadzenia biznesu.

Podsumowanie

Przez pierwsze dwa lata działalności możesz przejść przez dwa różne etapy: ulgę na start i preferencyjne składki społeczne. W 2026 r. preferencyjna część społeczna wynosi minimum 456,18 zł z chorobowym albo 420,86 zł bez niego. Zdrowotną zawsze trzeba uwzględnić oddzielnie, a ostateczna suma zależy od opodatkowania i podstawy jej naliczenia.

Zanim zaplanujesz stały miesięczny przelew, ustal uprawnienia, kalendarz ulg i prognozowany dochód lub przychód. Szczególnie pilnuj zakończenia ulgi na start oraz aktualizacji kwot przy zmianie roku.

Jeśli chcesz omówić rozliczenia swojej nowej firmy, poznaj ofertę księgowości dla JDG w Cyfrowi Księgowi. Do rozmowy przygotuj datę rozpoczęcia działalności, formę opodatkowania, historię wcześniejszej firmy i informacje o innych tytułach ubezpieczenia.

FAQ

Czy mogę od razu płacić preferencyjne składki, bez ulgi na start?

Tak, możesz zrezygnować z ulgi na start i przejść wcześniej na preferencyjne składki społeczne, jeśli spełniasz warunki tej preferencji. Ulga na start nie jest obowiązkowym etapem prowadzenia działalności.

Przed decyzją porównaj nie tylko koszt, lecz także konsekwencje podlegania ubezpieczeniom społecznym. Ustal z księgowym datę zmiany i wymagane czynności zgłoszeniowe, aby rozliczenie odpowiadało wybranemu wariantowi.

Czy zawieszenie działalności przedłuża okres niższego ZUS?

Nie, zawieszenie działalności nie zatrzymuje biegu okresu ulgi na start ani preferencyjnych składek. Nie możesz więc doliczyć miesięcy zawieszenia na końcu i w ten sposób wydłużyć ulgi.

Jeśli planujesz sezonowy biznes lub dłuższą przerwę, zachowaj pierwotny kalendarz zakończenia ulg. Po wznowieniu ustal, który etap rozliczeń obowiązuje w danym miesiącu, zamiast wracać automatycznie do kwoty sprzed zawieszenia.

Czy rezygnacja z chorobowego oznacza brak składki zdrowotnej?

Nie, chorobowe i zdrowotne to dwa różne ubezpieczenia. Rezygnacja z dobrowolnego chorobowego nie usuwa obowiązku opłacania zdrowotnej wynikającego z opisanych zasad.

Przy minimalnej podstawie preferencyjnej w 2026 r. rezygnacja z chorobowego zmniejsza część społeczną o 35,32 zł miesięcznie. Zdrowotną nadal ustalasz według swojej formy opodatkowania, z uwzględnieniem odpowiedniego minimum lub progu przychodowego.