Ile wynosi podatek na ryczałcie?

Marta Dzienia-Dymała​​​​​​ · 30 sierpnia 2026​​

Wprowadzenie

Podatek na ryczałcie obliczasz od przychodu, a nie od dochodu. To, ile zapłacisz w 2026 r., zależy przede wszystkim od rodzaju sprzedaży i przypisanej do niej stawki. Przykładowo przy 10 000 zł przychodu i bez odliczeń podatek wyniesie 300 zł przy stawce 3%, 850 zł przy stawce 8,5% albo 1200 zł przy stawce 12%.

Nie możesz jednak wybrać najniższej stawki tylko dlatego, że jest korzystna. Musisz dopasować ją do rzeczywiście wykonywanych czynności, sprawdzić prawo do ryczałtu i ustalić prawidłową podstawę obliczenia podatku. Składkę zdrowotną rozliczasz oddzielnie.

Poniżej znajdziesz stawki ryczałtu na 2026 r., przykłady obliczeń oraz wyjaśnienie, kiedy znaczenie mają progi przychodów. Dowiesz się również, jakie dane przygotować, aby wyliczenie dla Twojej firmy nie opierało się wyłącznie na ogólnej nazwie branży.

W skrócie

  • nie istnieje jedna stawka ryczałtu dla wszystkich firm; wśród stawek stosowanych do przychodów z działalności w 2026 r. są 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15% i 17%;
  • podatek liczysz od przychodu po dopuszczalnych odliczeniach, bez pomniejszania go o zwykłe koszty firmowe; przy sprzedaży opodatkowanej VAT przychód pomniejszasz o należny VAT;
  • stawkę ustalasz według faktycznie wykonywanych czynności, co do zasady z uwzględnieniem PKWiU; przy różnych stawkach musisz rozdzielić przychody w ewidencji;
  • próg 100 000 zł i stawka 12,5% dotyczą wybranych rodzajów przychodów, np. najmu majątku firmowego, a nie każdej działalności opodatkowanej stawką 8,5%;
  • składka zdrowotna jest odrębnym obciążeniem; od przychodu możesz odliczyć 50% zapłaconej składki, a nie odjąć tę kwotę bezpośrednio od podatku.
Kobieta sprawdza tablet, trzymając kartonowe pudełko w magazynie z odzieżą i regałami pełnymi paczek

Jakie stawki ryczałtu obowiązują w 2026 roku?

Stawka ryczałtu zależy od rodzaju uzyskanego przychodu. Dlatego dwie firmy osiągające taką samą sprzedaż mogą płacić różny podatek, a w jednej działalności możesz stosować kilka stawek jednocześnie.

Najważniejsze stawki i przykładowe czynności, do których się odnoszą, to:

  • 17% – przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów;
  • 15% – wskazane usługi, m.in. reklamowe;
  • 14% – m.in. usługi opieki zdrowotnej oraz architektoniczne;
  • 12% – wskazane usługi informatyczne;
  • 10% – kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek;
  • 8,5% do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki – m.in. najem składników majątku firmowego oraz wskazane usługi zakwaterowania;
  • 8,5% – m.in. działalność usługowa, dla której nie przewidziano innej stawki;
  • 5,5% – m.in. działalność wytwórcza i roboty budowlane;
  • 3% – m.in. działalność usługowa w zakresie handlu.

To przykłady, a nie pełny wykaz czynności i warunków ich opodatkowania. Oficjalne zestawienie znajdziesz na stronie Ministerstwa Finansów dotyczącej stawek i limitów podatkowych dla działalności gospodarczej.

Nie traktuj określeń „usługi”, „handel” czy „wolny zawód” jako wystarczającej podstawy rozliczenia. Najpierw ustal, co faktycznie sprzedajesz i czy szczegółowy przepis nie przypisuje tej czynności do innej stawki albo nie wyłącza prawa do ryczałtu.

Jak dopasować stawkę do swoich usług?

Punktem wyjścia jest opis rzeczywiście wykonywanych czynności, a nie nazwa stanowiska, firmy lub ogólne określenie na fakturze. Przy usługach znaczenie ma co do zasady również klasyfikacja PKWiU.

  1. opisz, co robisz dla klienta i jaki rezultat mu przekazujesz;
  2. porównaj ten opis z umową, zamówieniem i dokumentami sprzedaży;
  3. ustal klasyfikację PKWiU odpowiadającą usłudze;
  4. przyporządkuj przychód do właściwej stawki, uwzględniając warunki i wyłączenia;
  5. zachowaj opis przyjętej kwalifikacji, aby móc wrócić do niego przy zmianie zakresu współpracy.

Przykładowo określenie „specjalista IT” nie przesądza jeszcze o stawce 12%. Trzeba przeanalizować konkretne zadania, a nie sam fakt pracy w branży technologicznej. Ten problem rozwijamy w artykule o stawkach ryczałtu dla usług IT.

Podobnie przy e-commerce sam kanał sprzedaży nie rozstrzyga o podatku. Odsprzedaż towarów, wytwarzanie produktów i świadczenie usług to różne czynności, które wymagają osobnej oceny.

Od jakiej kwoty obliczasz podatek na ryczałcie?

Podstawą obliczenia ryczałtu jest przychód po dopuszczalnych odliczeniach. Nie odejmujesz od niego kosztów uzyskania przychodów tak jak przy opodatkowaniu dochodu.

Jeśli Twoja sprzedaż jest opodatkowana VAT, przychód z tej sprzedaży pomniejszasz o należny VAT. Nie stosuj więc stawki ryczałtu automatycznie do kwoty brutto z faktury. Najpierw oddziel kwotę sprzedaży stanowiącą przychód od VAT.

Przykładowo, jeżeli wartość sprzedaży bez należnego VAT wynosi 10 000 zł, od tej kwoty zaczynasz obliczenia. Zakup komputera, opłata za reklamę czy abonament za oprogramowanie nie zmniejszają tego przychodu jako zwykłe koszty firmowe.

Ma to szczególne znaczenie w handlu. Przy sprzedaży towarów za 20 000 zł i ich zakupie za 15 000 zł podatek według stawki 3% wyniesie 600 zł przed odliczeniami. Nie wyniesie 150 zł, ponieważ nie liczysz go od różnicy 5000 zł. Zakładamy tu, że sprzedaż rzeczywiście kwalifikuje się do stawki 3%, masz prawo do ryczałtu, a kwoty nie zawierają należnego VAT.

Prosty wzór i kolejność obliczeń

Przy jednej stawce schemat obliczenia jest następujący: (przychód – dopuszczalne odliczenia od przychodu) × stawka ryczałtu. Właściwe wyliczenie wymaga jednak uporządkowania danych przed wykonaniem mnożenia.

  1. ustal przychód podatkowy za rozliczany okres;
  2. przy sprzedaży opodatkowanej VAT wyłącz należny VAT;
  3. przypisz przychód do właściwej stawki;
  4. uwzględnij odliczenia, do których masz prawo i które możesz udokumentować;
  5. oblicz podatek, a składkę zdrowotną i pozostałe obciążenia ujmij osobno w budżecie.

Poniższe przykłady pokazują mechanizm podatku, a nie pełne rozliczenie konkretnej firmy. Zakładają prawidłowo ustaloną stawkę i pomijają odliczenia, chyba że zaznaczono inaczej.

Jeśli korzystasz z narzędzia do obliczeń, najpierw przygotuj te dane. W poradniku o kalkulatorach ryczałtu online omawiamy, na co zwrócić uwagę przy wyborze narzędzia. Kalkulator nie rozstrzygnie za Ciebie, czy usługa została poprawnie zakwalifikowana.

Ile podatku zapłacisz od 10 000 zł przychodu?

Przy 10 000 zł przychodu bez odliczeń wysokość podatku wynika bezpośrednio ze stawki właściwej dla Twojej sprzedaży. Przykładowe obliczenia wyglądają następująco:

  • handel objęty stawką 3%: 10 000 zł × 3% = 300 zł;
  • roboty budowlane objęte stawką 5,5%: 10 000 zł × 5,5% = 550 zł;
  • usługi objęte stawką 8,5%: 10 000 zł × 8,5% = 850 zł;
  • usługi informatyczne objęte stawką 12%: 10 000 zł × 12% = 1200 zł;
  • usługi reklamowe objęte stawką 15%: 10 000 zł × 15% = 1500 zł.

Nie jest to porównanie form opodatkowania, spośród których możesz swobodnie wybierać. To ilustracja skutków różnych rodzajów sprzedaży. W każdej pozycji zakładamy, że dana czynność spełnia warunki zastosowania wskazanej stawki.

Jak liczyć ryczałt przy kilku stawkach i po przekroczeniu 100 000 zł?

Przy kilku rodzajach przychodów obliczasz ryczałt osobno dla każdej właściwej stawki. Natomiast przekroczenie 100 000 zł zmienia opodatkowanie tylko tych przychodów, dla których przewidziano mechanizm 8,5% i 12,5%.

To dwa różne zagadnienia. Pierwsze dotyczy rodzaju sprzedaży, a drugie wysokości przychodów z konkretnych czynności. Nie łącz całej sprzedaży firmy w jedną kwotę bez sprawdzenia, do której kategorii należy.

Przykład: handel i usługi w jednej firmie

Załóżmy, że uzyskujesz 12 000 zł przychodu z handlu objętego stawką 3% oraz 8000 zł z odrębnych usług prawidłowo zakwalifikowanych do stawki 8,5%. Bez odliczeń obliczenie wygląda tak:

  • handel: 12 000 zł × 3% = 360 zł;
  • usługi: 8000 zł × 8,5% = 680 zł;
  • łącznie: 360 zł + 680 zł = 1040 zł podatku.

Ewidencja przychodów musi pozwalać na rozdzielenie sprzedaży według stawek. Nie wystarczy wiedzieć, że łączny przychód wyniósł 20 000 zł. Opisy dokumentów i sposób rejestrowania sprzedaży powinny umożliwiać przypisanie kwot do właściwych kategorii.

Jeżeli korzystasz z odliczeń przy kilku stawkach, sprawdź również zasady ich przyporządkowania. Nie odejmuj całego odliczenia od przychodu objętego najwyższą stawką tylko dlatego, że daje to największą korzyść.

Przykład: 150 000 zł z najmu majątku firmowego

Przy przychodach objętych mechanizmem 8,5% i 12,5% wyższa stawka dotyczy tylko nadwyżki ponad 100 000 zł. Dla 150 000 zł przychodu z najmu majątku firmowego, przy założeniu zastosowania tego progu i bez odliczeń, obliczenie wynosi:

  • 100 000 zł × 8,5% = 8500 zł;
  • 50 000 zł × 12,5% = 6250 zł;
  • łącznie: 14 750 zł podatku.

Nie opodatkowujesz całych 150 000 zł stawką 12,5%. Nie przenosisz też tego mechanizmu na zwykłe usługi objęte stawką 8,5%.

Dla porównania 150 000 zł przychodu z usług, dla których właściwa jest stała stawka 8,5%, oznacza 12 750 zł podatku przed odliczeniami. Samo przekroczenie 100 000 zł nie podwyższa wtedy stawki.

Ile wynosi składka zdrowotna i jak wpływa na podatek?

Składka zdrowotna nie jest częścią stawki ryczałtu. Jeśli Twoje usługi są opodatkowane stawką 12%, nie oznacza to, że 12% przychodu pokrywa również składkę zdrowotną.

Według zestawienia ZUS miesięczna składka zdrowotna dla przedsiębiorcy opodatkowanego ryczałtem w 2026 r. wynosi:

  • 498,35 zł przy przychodzie od początku roku do 60 000 zł;
  • 830,58 zł po przekroczeniu 60 000 zł, do 300 000 zł;
  • 1495,04 zł po przekroczeniu 300 000 zł.

Kwoty możesz porównać z oficjalną informacją ZUS o składce zdrowotnej w 2026 r. Przy indywidualnym rozliczeniu ustal także przychód właściwy do oceny progu oraz zasady rozliczenia składki w skali roku. Samo pomnożenie jednej miesięcznej kwoty przez liczbę miesięcy może nie wystarczyć do zaplanowania rocznego obciążenia.

Progi 60 000 zł i 300 000 zł dotyczą składki zdrowotnej, a nie przejścia na inną stawkę podatku. Nie zastępują również progu 100 000 zł stosowanego do wybranych przychodów opodatkowanych stawkami 8,5% i 12,5%.

Odliczenie 50% składki zdrowotnej – przykład

Na ryczałcie możesz pomniejszyć przychód o 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Nie oznacza to zwrotu połowy składki ani obniżenia samego podatku o tę kwotę.

Dla pokazania mechanizmu przyjmijmy umownie, że suma zapłaconych składek uwzględnianych w obliczeniu wynosi 1000 zł. Jest to kwota przykładowa, a nie miesięczna składka obowiązująca w 2026 r. Przy 20 000 zł przychodu objętego stawką 12% obliczenie wygląda następująco:

  1. odliczenie od przychodu: 1000 zł × 50% = 500 zł;
  2. podstawa po tym odliczeniu: 20 000 zł – 500 zł = 19 500 zł;
  3. podatek: 19 500 zł × 12% = 2340 zł.

Bez tego odliczenia podatek wyniósłby 2400 zł. Korzyść podatkowa to więc 60 zł, a nie 500 zł. Do rozliczenia przygotuj potwierdzenia zapłaty składek i zestawienie kwot już uwzględnionych, aby nie odliczyć tej samej wpłaty ponownie.

Kiedy sama znajomość stawki nie wystarczy?

Nawet poprawne działanie matematyczne nie daje prawidłowego podatku, jeżeli nie masz prawa do rozliczania działalności ryczałtem. Przed zastosowaniem stawki sprawdź limit przychodów, wyłączenia i formalności związane z wyborem tej formy.

Dla kontynuowanej działalności limit przychodów za 2025 r., który uprawnia do ryczałtu w 2026 r., wynosi 2 000 000 euro, czyli 8 517 200 zł. Odrębnie bada się przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody wszystkich wspólników danej spółki. Rozpoczęcie działalności w roku podatkowym stanowi odrębną podstawę możliwości wyboru ryczałtu.

Kwota 8 517 200 zł jest limitem dostępu do formy opodatkowania, a nie progiem podwyższenia stawki. Nie należy jej mylić ani z progami składki zdrowotnej, ani z limitem 100 000 zł dla wskazanych rodzajów przychodów.

Wśród wyłączeń znajdują się m.in. przychody z prowadzenia apteki oraz handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych. Ograniczenia dotyczą również, na warunkach opisanych w przepisach, wykonywania dla obecnego lub byłego pracodawcy czynności odpowiadających pracy wykonywanej na etacie.

Jeżeli przechodzisz z etatu na współpracę B2B, przygotuj zakres dawnych obowiązków i nową umowę. Sama zmiana nazwy usługi nie wystarczy do oceny prawa do ryczałtu. Warunki i wyłączenia opisuje Ministerstwo Finansów w informacji o opodatkowaniu działalności ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Jak przygotować wiarygodne wyliczenie dla swojej firmy?

Do obliczenia podatku potrzebujesz danych o sprzedaży, jej kwalifikacji i odliczeniach. Sama informacja „mam 20 000 zł miesięcznie” nie wystarcza, jeśli nie wiadomo, czy chodzi o kwotę z VAT, przychód podatkowy czy pieniądze pozostające po wydatkach.

Przygotuj:

  • opis usług lub sprzedawanych towarów, wraz z podziałem na odrębne czynności;
  • umowy i przykładowe dokumenty sprzedaży, które pokazują rzeczywisty zakres działalności;
  • ewidencję przychodów z podziałem na stawki;
  • informację o VAT należnym od sprzedaży;
  • potwierdzenia zapłaty składek zdrowotnych i dokumenty dotyczące innych planowanych odliczeń;
  • przychody za poprzedni rok oraz od początku bieżącego roku, potrzebne do oceny właściwych limitów i progów;
  • informację o współpracy z obecnym lub byłym pracodawcą, jeżeli występuje.

Do oceny opłacalności dołącz również koszty firmy. Nie obniżą one zwykłej podstawy ryczałtu, ale pokażą, ile środków faktycznie zostaje po zapłacie podatku, składek i wydatków.

Niska stawka od przychodu nie musi oznaczać niskiego obciążenia w stosunku do zarobku. Jeśli masz znaczące koszty zakupu towarów, podwykonawców lub reklamy, kolejnym krokiem powinno być porównanie ryczałtu z zasadami ogólnymi na danych Twojej firmy, a nie wyłącznie porównanie procentów.

Podsumowanie

To, ile wynosi podatek na ryczałcie, zależy od rodzaju przychodu, właściwej stawki i dopuszczalnych odliczeń. Podatek obliczasz od przychodu, nie od zysku po kosztach, a składkę zdrowotną traktujesz jako odrębne obciążenie.

Zacznij od opisania swojej sprzedaży i przypisania jej do właściwych stawek. Następnie sprawdź prawo do ryczałtu, oddziel VAT należny i przygotuj dokumenty potwierdzające odliczenia. Dopiero na tej podstawie wyliczenie pokaże użyteczną kwotę podatku.

Jeśli chcesz uporządkować te dane i bieżące rozliczenia, poznaj ofertę księgowości dla JDG w Cyfrowych Księgowych. Do rozmowy przygotuj opis działalności, umowy oraz zestawienie przychodów, aby omówić Twoją rzeczywistą sytuację, a nie tylko deklarowaną nazwę branży.

FAQ

Czy faktura za sprzęt zmniejszy mój ryczałt?

Nie, zakup sprzętu nie pomniejsza przychodu jako zwykły koszt uzyskania przychodów na ryczałcie. Nie możesz więc odjąć ceny komputera od sprzedaży i dopiero od tej różnicy obliczyć podatku.

Nie oznacza to, że dokument zakupu jest zbędny. Zachowaj go do dokumentacji firmowej, a jego ewentualne znaczenie dla VAT oceń osobno. Rozliczenie VAT i obliczenie ryczałtu to odrębne zagadnienia.

Czy wystarczy wpisać na fakturze „usługi”, żeby zastosować 8,5%?

Nie, ogólny opis faktury nie przesądza o zastosowaniu stawki 8,5%. Znaczenie mają rzeczywiście wykonywane czynności oraz ich właściwa kwalifikacja, co do zasady z uwzględnieniem PKWiU.

Jeśli szczegółowy zakres pracy odpowiada czynnościom objętym inną stawką, samo skrócenie opisu niczego nie zmienia. Przygotuj spójny opis w umowie, dokumentach sprzedaży i ewidencji, zamiast dopasowywać nazwę do oczekiwanego podatku.

Czy te stawki dotyczą także ryczałtu w spółce z o.o.?

Nie należy utożsamiać opisanych stawek ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z ryczałtem od dochodów spółek. To różne sposoby opodatkowania, mimo podobnej nazwy.

Jeśli prowadzisz spółkę z o.o., nie przenoś do jej kalkulacji stawek 3%, 8,5% czy 12% przedstawionych w tym artykule. Najpierw ustal, jaki system opodatkowania dotyczy spółki i jaka jest w nim podstawa obliczenia podatku.

Tematy: , ,