Ile wynosi mały ZUS na ryczałcie?

Marta Dzienia-Dymała​​​​​​ · 24 października 2026​​

Wprowadzenie

Mały ZUS na ryczałcie w 2026 r. wynosi 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym albo 420,86 zł bez chorobowego, jeśli przez „mały ZUS” rozumiesz najniższe preferencyjne składki społeczne. Do tej kwoty trzeba doliczyć składkę zdrowotną. Z chorobowym łączne miesięczne obciążenie wynosi więc 954,53 zł, 1 286,76 zł albo 1 951,22 zł, zależnie od progu przychodów właściwego dla zdrowotnej.

Jeżeli natomiast pytasz o Mały ZUS Plus, nie ma jednej stawki dla wszystkich ryczałtowców. Wysokość składek społecznych wymaga indywidualnego obliczenia na podstawie danych z poprzedniego roku, a składkę zdrowotną nadal ustala się osobno.

Poniżej znajdziesz kwoty na 2026 r., warunki zastosowania poszczególnych ulg oraz sposób przygotowania miesięcznego budżetu. Dowiesz się również, dlaczego prawidłowo opłacane składki w trakcie roku nie zawsze oznaczają brak późniejszej dopłaty.

W skrócie

  • preferencyjne składki społeczne w 2026 r. to minimum 456,18 zł z chorobowym lub 420,86 zł bez chorobowego, przy stopie wypadkowej 1,67%; kwoty te nie obejmują zdrowotnej;
  • składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 r. wynosi 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł, zależnie od przychodu uwzględnianego przy jej ustalaniu;
  • przy preferencyjnych składkach społecznych i chorobowym suma składek społecznych oraz zdrowotnej wynosi 954,53 zł, 1 286,76 zł lub 1 951,22 zł miesięcznie;
  • Mały ZUS Plus to odrębna ulga: składki społeczne ustala się indywidualnie, a prawo do niej w 2026 r. zależy m.in. od przychodu i liczby dni działalności w 2025 r.;
  • przekroczenie progu zdrowotnej może oznaczać dopłatę również za wcześniejsze miesiące roku, dlatego planuj nie tylko bieżący przelew, ale także rezerwę na rozliczenie roczne.
Nowoczesne biuro z regałem pełnym segregatorów, biurkiem, roślinami i stołem konferencyjnym.

Ile wynosi mały ZUS na ryczałcie w 2026 r. razem ze zdrowotną?

Jeśli korzystasz z najniższych preferencyjnych składek społecznych, miesięczna suma zależy przede wszystkim od progu składki zdrowotnej oraz od tego, czy opłacasz dobrowolne chorobowe. Poniższe zestawienie dotyczy pełnego miesiąca i przyjmuje stopę składki wypadkowej 1,67%, zastosowaną w zestawieniu ZUS.

  • przychód od początku 2026 r. do 60 000 zł włącznie: zdrowotna 498,35 zł; razem ze składkami społecznymi 954,53 zł z chorobowym albo 919,21 zł bez chorobowego;
  • przychód powyżej 60 000 zł do 300 000 zł włącznie: zdrowotna 830,58 zł; razem 1 286,76 zł z chorobowym albo 1 251,44 zł bez chorobowego;
  • przychód powyżej 300 000 zł: zdrowotna 1 495,04 zł; razem 1 951,22 zł z chorobowym albo 1 915,90 zł bez chorobowego.

To sumy składek społecznych i zdrowotnej, a nie trzy stawki małego ZUS-u. Sama preferencyjna składka społeczna nie rośnie w tym zestawieniu wraz z przychodem. Zmienia się część zdrowotna.

Podstawą najniższych preferencyjnych składek społecznych w 2026 r. jest 1 441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4 806 zł. Jeżeli zadeklarujesz wyższą podstawę albo właściwa dla Ciebie stopa wypadkowa jest inna, nie możesz automatycznie przyjąć wskazanych sum.

Kwoty składek możesz porównać z zestawieniem składek przedsiębiorców na 2026 r. opublikowanym przez ZUS. Pamiętaj, że podane obciążenia nie obejmują podatku dochodowego rozliczanego ryczałtem.

Przykład: firma usługowa na preferencyjnych składkach

Prowadzisz jednoosobową firmę usługową, masz prawo do preferencji i opłacasz dobrowolne chorobowe. Przychód uwzględniany przy ustalaniu zdrowotnej od początku 2026 r. wynosi w danym miesiącu 90 000 zł, więc mieścisz się w drugim progu.

Przy założeniach z zestawienia miesięczne obciążenie wynosi 456,18 zł + 830,58 zł = 1 286,76 zł. Nie obliczasz składek społecznych jako procentu tych 90 000 zł i nie zastępujesz zdrowotnej stawką podatku właściwą dla Twoich usług.

Jeśli chcesz porównać preferencję z innymi wariantami rozliczeń, pomocne będzie szersze omówienie tego, ile wynosi ZUS przy ryczałcie. Przy porównaniu zawsze zestawiaj kwoty obejmujące ten sam zakres składek.

Która ulga Cię dotyczy: preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus czy ulga na start?

Najpierw ustal nazwę ulgi, z której faktycznie korzystasz. Potoczne określenie „mały ZUS” jest nieprecyzyjne i może prowadzić do przyjęcia niewłaściwej kwoty w budżecie.

  • ulga na start oznacza przez sześć miesięcy opłacanie samej składki zdrowotnej, a nie preferencyjnych składek społecznych;
  • preferencyjne składki społeczne pozwalają opłacać składki od obniżonej podstawy przez 24 pełne miesiące kalendarzowe od objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeśli spełniasz warunki;
  • Mały ZUS Plus wiąże wysokość składek społecznych z danymi o działalności z poprzedniego roku i wymaga odrębnego sprawdzenia uprawnień.

Sam wybór ryczałtu nie przyznaje żadnej z tych ulg. Ryczałt jest formą opodatkowania, a nie nazwą pakietu obniżonych składek.

Kiedy możesz przyjąć preferencyjne kwoty z zestawienia?

Preferencyjne kwoty możesz przyjąć dopiero po potwierdzeniu, że masz prawo do ulgi i nadal mieścisz się w okresie jej stosowania. Wśród warunków znajdują się nieprowadzenie pozarolniczej działalności przez poprzednie 60 miesięcy kalendarzowych oraz ograniczenia dotyczące wykonywania takich samych usług dla byłego pracodawcy.

Przed zastosowaniem obniżonych składek przygotuj:

  • datę rozpoczęcia działalności i datę objęcia ubezpieczeniami społecznymi;
  • informację o wcześniejszej działalności w okresie istotnym dla ulgi;
  • historię korzystania z ulgi na start i preferencyjnych składek;
  • zakres wcześniejszych obowiązków pracowniczych oraz obecnych usług, jeśli współpracujesz z byłym pracodawcą.

W ostatnim przypadku nie wystarczy stwierdzenie, że obecnie wystawiasz fakturę zamiast otrzymywać wynagrodzenie. Trzeba porównać czynności oraz okoliczności współpracy wskazane w warunkach preferencyjnych składek opisanych przez ZUS.

Jeśli wcześniej korzystasz z ulgi na start, nie doliczaj w tym okresie 456,18 zł tylko dlatego, że prowadzisz firmę na ryczałcie. Z kolei po jej zakończeniu nie zakładaj, że dotychczasowa kwota samej zdrowotnej pozostanie całym miesięcznym obciążeniem.

Ile zapłacisz na Małym ZUS Plus, jeśli rozliczasz ryczałt?

Na Małym ZUS Plus w 2026 r. nie ma jednej kwoty składek społecznych dla wszystkich przedsiębiorców. ZUS wskazuje przedział od 456,18 zł do 1 788,29 zł miesięcznie, z uwzględnieniem dobrowolnego chorobowego i stopy wypadkowej przyjętej w jego zestawieniu. Zdrowotną doliczasz osobno.

Dolna granica tego przedziału nie oznacza, że każdy uprawniony przedsiębiorca zapłaci minimum. Aby ustalić własną kwotę, potrzebujesz danych z 2025 r., w tym przychodu, formy opodatkowania i liczby dni prowadzenia działalności.

Jakie warunki wpływają na prawo do Małego ZUS Plus w 2026 r.?

Jeżeli prowadzisz działalność przez cały 2025 r., limit przychodu za ten rok przy ustalaniu prawa do Małego ZUS Plus w 2026 r. wynosi 120 000 zł. Przy działalności prowadzonej tylko przez część 2025 r. limit obniża się proporcjonalnie.

Przy ocenie prawa do ulgi uwzględnij również następujące warunki:

  • działalność w 2025 r. musi być prowadzona przez co najmniej 60 dni;
  • nie możesz korzystać z Małego ZUS Plus, jeśli nadal spełniasz warunki do preferencyjnych składek od 30% minimalnego wynagrodzenia;
  • musisz sprawdzić wykorzystane okresy ulgi i pozostałe wyłączenia właściwe dla swojej sytuacji.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje limit 36 miesięcy korzystania z Małego ZUS Plus w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności, według nowych zasad liczenia tych okresów. Nie opieraj oceny uprawnień wyłącznie na starszym poradniku lub prostym zsumowaniu miesięcy z poprzednich lat.

Jeśli korzystasz z ulgi również przed 2026 r., przekaż księgowemu pełną historię jej stosowania. Szczegóły zmiany opisuje ZUS w informacji o nowych zasadach Małego ZUS Plus od 2026 r.

Jak ryczałt wpływa na obliczenie składek społecznych?

Jeżeli w 2025 r. rozliczasz działalność ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, roczny dochód na potrzeby ustalenia podstawy Małego ZUS Plus oblicza się przez pomnożenie odpowiedniego rocznego przychodu przez 0,5. To dochód ustalany na potrzeby tego mechanizmu, a nie informacja o faktycznym zysku Twojej firmy.

Przykładowo, jeśli właściwy przychód do tego obliczenia wynosi 100 000 zł, wynik mnożenia to 50 000 zł. Nie jest to jeszcze podstawa miesięcznej składki ani kwota do zapłaty. Dalsze obliczenie wymaga uwzględnienia danych o okresie działalności oraz ograniczeń podstawy.

Dlatego nie wystarczy pytanie „jaki mam przychód w tym miesiącu?”. Przy Małym ZUS Plus za 2026 r. analizujesz dane z 2025 r., natomiast przy bieżącej zdrowotnej na ryczałcie znaczenie mają progi właściwe dla 2026 r. Są to dwa odrębne rachunki.

Dlaczego składka zdrowotna może zwiększyć roczny koszt ZUS?

Preferencyjne składki społeczne ani Mały ZUS Plus nie obniżają automatycznie składki zdrowotnej. Na ryczałcie w 2026 r. zdrowotna zależy od progów przychodowych, a ich przekroczenie może skutkować dopłatą w rozliczeniu rocznym również za wcześniejsze miesiące.

W miesięcznym budżecie rozdziel więc dwie wartości: kwotę składki należnej na bieżąco i przewidywany koszt po rozliczeniu całego roku. Jeśli spodziewasz się przekroczenia progu, samo odkładanie kwoty z aktualnej deklaracji może nie wystarczyć.

Do kontroli progu używaj przychodu ustalonego dla celów składki zdrowotnej. Przed podjęciem decyzji poproś księgowego o potwierdzenie, jaka wartość z Twoich rozliczeń jest właściwa; nie zakładaj, że wystarczy suma wpływów widoczna na rachunku bankowym.

Przykład rezerwy na dopłatę po przekroczeniu 60 000 zł

Załóżmy, że prowadzisz działalność przez cały 2026 r. Przez pierwszych osiem miesięcy opłacasz zdrowotną po 498,35 zł, a od września po 830,58 zł. Roczny przychód właściwy dla rozliczenia zdrowotnej ostatecznie mieści się w drugim progu.

Różnica między miesięcznymi kwotami wynosi 332,23 zł. Dla ośmiu miesięcy opłacanych według niższej kwoty daje to orientacyjną rezerwę 2 657,84 zł. To ilustracja budżetowa; ostateczną dopłatę ustala się w rozliczeniu rocznym, z uwzględnieniem właściwych danych i zaokrągleń.

W praktyce po pozyskaniu dużego kontraktu lub wzroście sprzedaży w sklepie internetowym zaktualizuj prognozę rocznego przychodu. Wyższa sprzedaż może oznaczać nie tylko większy bieżący przelew, lecz także konieczność zabezpieczenia środków na wcześniejsze miesiące.

Nie myl limitu Małego ZUS Plus z progami zdrowotnej

Limit 120 000 zł oraz progi 60 000 zł i 300 000 zł służą do innych celów. Ich pomylenie może prowadzić zarówno do błędnej oceny prawa do ulgi, jak i do zaniżenia planowanych płatności.

  • 120 000 zł przychodu za 2025 r. służy do oceny prawa do Małego ZUS Plus w 2026 r. przy działalności prowadzonej przez cały poprzedni rok;
  • 60 000 zł i 300 000 zł przychodu w 2026 r. to granice progów składki zdrowotnej na ryczałcie.

Przekroczenie pierwszego progu zdrowotnej nie oznacza samo w sobie utraty preferencyjnych składek społecznych. Podobnie spełnienie limitu Małego ZUS Plus nie gwarantuje najniższej zdrowotnej. Przy porządkowaniu rozliczeń zwróć też uwagę na inne częste błędy przy rozliczaniu ryczałtu.

Jak ustalić własną miesięczną kwotę ZUS? Checklista

Własną kwotę ustalisz, łącząc prawidłowo obliczone składki społeczne ze zdrowotną i sprawdzając okoliczności, które mogą zmienić rozliczenie. Nie kopiuj kwoty przelewu innego przedsiębiorcy tylko dlatego, że również korzysta z ryczałtu.

  1. ustal rodzaj ulgi – sprawdź, czy korzystasz z ulgi na start, preferencji czy Małego ZUS Plus;
  2. potwierdź okres uprawnienia – przygotuj daty rozpoczęcia działalności, objęcia ubezpieczeniami i historię wykorzystanych ulg;
  3. ustal wariant składek społecznych – potwierdź podstawę, dobrowolne chorobowe i właściwą stopę wypadkową;
  4. przy Małym ZUS Plus zbierz dane za 2025 r. – potrzebne będą przychód, forma opodatkowania i liczba dni działalności;
  5. ustal próg zdrowotnej – przygotuj zestawienie przychodów za 2026 r. i prognozę do końca roku;
  6. oddziel bieżącą płatność od rezerwy rocznej – uwzględnij możliwą dopłatę po przekroczeniu progu.

Do rozmowy z księgowym przygotuj ewidencję przychodów, dotychczasowe rozliczenia ZUS oraz informacje o zapłaconych składkach. Zgłoś także dodatkowe zatrudnienie, przerwy w działalności lub inne okoliczności ubezpieczeniowe, zamiast zakładać, że standardowe zestawienie uwzględnia Twoją sytuację.

Poproś o wynik rozbity na składki społeczne, zdrowotną i ewentualną rezerwę na rozliczenie roczne. Dzięki temu łatwiej rozpoznasz, czy zmiana miesięcznej kwoty wynika z zakończenia ulgi, przekroczenia progu przychodowego czy innej przyczyny.

Podsumowanie

Jeśli przez mały ZUS rozumiesz preferencyjne składki społeczne, w 2026 r. ich najniższa kwota wynosi 456,18 zł z chorobowym albo 420,86 zł bez chorobowego, przy stopie wypadkowej 1,67%. Po doliczeniu zdrowotnej wariant z chorobowym daje 954,53 zł, 1 286,76 zł lub 1 951,22 zł miesięcznie. Mały ZUS Plus wymaga natomiast indywidualnego obliczenia.

Przed zaplanowaniem przelewów potwierdź rodzaj ulgi, datę jej zakończenia oraz próg zdrowotnej. Jeśli prognozujesz wzrost przychodów, uwzględnij również możliwą dopłatę roczną, zamiast opierać budżet wyłącznie na obecnej miesięcznej kwocie.

Jeśli potrzebujesz wsparcia w połączeniu tych danych z bieżącymi rozliczeniami firmy, poznaj ofertę księgowości dla JDG w Cyfrowi Księgowi. Do ustalenia zakresu pomocy przygotuj historię ulg oraz aktualne zestawienie przychodów.

FAQ

Czy przy dokładnie 60 000 zł przychodu obowiązuje już wyższa zdrowotna?

Nie. W 2026 r. przychód właściwy dla składki zdrowotnej wynoszący dokładnie 60 000 zł mieści się jeszcze w pierwszym progu, dla którego składka wynosi 498,35 zł miesięcznie. Drugi próg dotyczy przychodu powyżej tej kwoty.

Analogicznie dokładnie 300 000 zł pozostaje w drugim progu. Przed porównaniem z granicą potwierdź jednak wartość przychodu stosowaną do rozliczenia zdrowotnej, a nie tylko sumę wystawionych faktur lub wpływów bankowych.

Czy po zakończeniu preferencji automatycznie zapłacę minimum Małego ZUS Plus?

Nie. Zakończenie preferencyjnych składek nie oznacza automatycznego prawa do Małego ZUS Plus ani prawa do jego najniższej kwoty. Musisz odrębnie potwierdzić warunki ulgi i obliczyć podstawę składek.

Do oceny w 2026 r. potrzebne są m.in. dane za 2025 r. oraz historia korzystania z ulg. Przed zakończeniem preferencji poproś o wyliczenie kolejnego wariantu, aby nie planować następnych miesięcy według nieaktualnej kwoty.

Czy osoba współpracująca może płacić takie same preferencyjne składki jak właściciel firmy?

Nie. Osoba współpracująca z przedsiębiorcą nie korzysta z ulgi na start ani preferencyjnych składek na zasadach przysługujących temu przedsiębiorcy. Nie należy więc kopiować na nią kwoty 456,18 zł lub 420,86 zł.

Jeśli w działalności pomaga Ci bliska osoba, przed przygotowaniem wspólnego budżetu potwierdź jej status ubezpieczeniowy i sposób rozliczenia. Kwoty przedstawione dla właściciela korzystającego z preferencji nie są uniwersalnym kosztem ubezpieczenia każdej osoby zaangażowanej w firmę.

Tematy: , ,